Kahramanmaraşʹta Sütçü İmamʹın Torunları Dondurma İhraç Ediyor

Kahramanmaraşʹta Sütçü İmamʹın Torunları Dondurma İhraç Ediyor

  • Kahramanmaraşʹta Sütçü İmamʹın Torunları Dondurma İhraç Ediyor

    Bundan 81 yıl önce Maraş'ta Sütçü İmam öncülüğünde ayaklanan halk, Fransız askerlerine karşı zafer kazanmıştı. Bugün ise aynı başarıyı Maraş'ta Sütçü İmam'ın yolundan giden dondurma ustaları ticari olarak göstermeye çalışıyor. Yüzyıllık bir geçmişe dayanan Kahramanmaraş dondurmasına yurtiçinde ilgi artarken, Edo Dondurma yurtdışına açılma peşinde.

    Sıddık İnalbars - EDO DONDURMA

    1964 K. Maraş doğumlu. 3 kuşaktan bu yana dondurma üretimi ile meşgul olan aile mesleğini sürdürüyor ve şu anda 14 bayiisi bulunan Edo Dondurmaları'nı, franchising yoluyla tüm Türkiye'ye yaymayı planlıyor. Hedefi ise Maraş dondurmasını Avrupa ülkelerine ve Amerika'ya götürebilmek.

     


    Sıddık Bey, Maraş dondurması tüm Türkiye'de sevilerek yeniyor, siz de yıllardır bu işle uğraşıyorsunuz. Öncelikle Maraş dondurmasına bu farklı lezzeti ve tadı veren nedir?

    Bir kere dondurmanın iki ana ham maddesi olan süt ve sahlebin en güzeli Maraş'ın Ahır Dağı yaylalarında yetişir. Sütler, bu yörede bulunan keven otları ile beslenen keçilerden elde edilir. Bir yabani orkide olan sahlep de yine Ahır Dağı yöresinde yetişir. Buna bir de saf meyve özleri eklenerek dondurma üretilir. Maraş dışında başka yörelerde keçi sütü yerine inek sütü ile dondurma yapılmaktadır. Ayrıca kullanılan meyveler de saf değildir.

    Siz aile olarak kaç yıldır dondurma üretimi ile meşgulsünüz?

    Biz üç kuşaktan bu yana dondurma üretiyoruz. Rahmetli dedem 1923'te Selanik göçmeni olarak Maraş'a yerleşmiş bir banka memuru. Ancak çalışmayı çok sevdiği için bankadaki memuriyetin dışında sabahları süt satarak işe başlıyor. Zaten Maraş bölgesinde dondurmacılığın temelinde de sütçülük vardır. Ayrıca Maraş'ın kurtuluşunda önemli rol oynayan da o dönemde yine sütçülükle uğraşan Sütçü İmam oldu.

    O yıllardaki dondurma üretimini biraz anlatır mısınız?

    Cumhuriyetin ilk dönemlerinde dağdan gelen karın içerisine meyve suları ve süt katılarak karsambaç adı verilen tatlılar elde ediliyordu. Bir köylünün dağdaki yabani orkide olan sahlebi de bu karışıma katması sonucunda sütün yoğunlaştığı görüldü. Daha sonra ise Maraş'ta buz yerine sadece süt ve sahlep karıştırılarak farklı bir tat elde ediliyor, bunu karla dondurunca da dondurmaya ulaşılıyordu. Benim çocukluğumda da kışın yağan karlar Ahır Dağı'nda açılan kuyulara dolduruluyor ve ağzı çalılar ile kapatılıyordu. Yazın da oradaki köylüler bu buzları şehirdeki dondurmacılara satıyorlardı. Buz ile yapılan bu dondurmalar çok büyük emek isterdi. 200-300 kilo dondurma yapmak için bir gün akşama kadar uğraşmak gerekirdi. Şu anda ise üretimde yeni yeni makineler kullanılıp üretim miktarı artmasına rağmen aynı tada ulaşılabiliyor.

    Şirket olarak ne zaman üretime geçtiniz?

    Aslında 80 yıldır ailemiz bu mesleğin içinde; ancak 1963 yılında Ferah Pastanesi adıyla bir limited şirket kurduk. Babam Faik İnalbars bu işi dedemden devralmış ve halen üretimi sürdürüyor. Ben ve ağabeyim de üçüncü kuşak olarak bu mesleği severek yürütüyoruz. Maraş'ta şu anda 3 ayrı yerde pastanemiz var.

    Bayiilik vermeye ne zaman başladınız?

    Biz 1998 yılından itibaren Maraş dışına bayiliik vermeye başladık. İlk olarak bize en yakın olan Gaziantep'te bir şube açtık. Ardından Diyarbakır, Malatya, Adana ve Manavgat'ta şubelerimiz oldu. İstanbul'da Galleria, Beyoğlu, Bakırköy gibi merkezi yerlerde açtığımız şubelerle bayii sayımız 14'e ulaştı. Önümüzdeki günlerde ise Zeytinburnu Olivium Alışveriş Merkezi'nde yeni bir yer açıyoruz. Bayiilik için halen Türkiye genelinde 120'ye yakın müracaat var. Bunların bir kısmı inceleme aşamasında. Sanırım önümüzdeki sene bayii sayımız 50'yi hızla aşacaktır.

    Neden Edo ismini tercih ettiniz?

    Maraş'ta küçük kardeşler ağabeylerine "ede" şeklinde hitap eder. Bu, bizim yöreye has bir gelenektir. Biz de "ede" ile "dondurma" kelimelerini birleştirerek "Edo" ismini tercih ettik. Bu ismin hem kısa, hem de akılda kalıcı olduğunu düşünüyoruz.

    Bayiileriniz ile franchising anlaşmaları yapıyorsunuz. Bu anlaşmanın belli başlı şartları nelerdir?

    Şartlar çok ağır şartlar değil; ancak ülkemizde şu anda bir ekonomik sıkıntı ortamı da mevcut. Franchising kavramı ise Türkiye için daha yeni sayılabilir. Biz de bayiilik şartlarını buna göre belirliyoruz. Franchising giriş bedelini 35 bin dolar olarak belirledik. Ayrıca işyerinin metrekaresine göre 60 bin dolar ile 200 bin dolara kadar bir yatırım yapmak gerekiyor. Biz bu yatırımlara 18 ayda geri dönüş garantisi veriyoruz. Bunun için de bayiimizi seçerken çok iyi incelemeler yapıyoruz, bu parayı kazanamayacak şehre ve yöreye de bayiilik vermiyoruz. İyi bir yer ve iyi bir işletme olduktan sonra da bu yatırımın geri dönmemesi içinse hiçbir sebep yok.

    Üretim kapasiteniz ne kadar?

    Şu anda günlük 5 ton dondurma üretimini sürdürüyoruz. İtalya'dan getirttiğimiz ve Maraş usulüne uygun üretim yapacak tarzda özel olarak yaptırdığımız döğme makineler ile kapasiteyi sürekli artırıyoruz. Yeni yaptığımız üretim tesislerinde ise günlük 100 ton kapasiteye ulaşmayı hedefliyoruz. Yaklaşık 300 kişinin istihdam edileceği 13 bin metrekarelik bu yeni tesisimiz ise önümüzdeki yıl içinde devreye girecek.

    Ham madde olarak kullandığınız keçi sütünü bulmakta zorlanıyor musunuz?

    Hayır, çünkü biz planlı olarak köylerde keçi besleyenlere destek oluyoruz. Örneğin; günlük 5 ton kapasitemiz var ise 5 ton sütü kaç keçiden alabileceğimizi hesaplıyoruz. Bir keçi günde 1 kg. süt verirse 5 bin keçi bizim üretimimiz için gereklidir. Köylülere destek vererek onları keçi beslemeye ve sütünü bize satmaya ikna ediyoruz. Adeta hayvancılığa bu şekilde destek olmuş oluyoruz.

    Şu anda kaç farklı ürün üretiyorsunuz?

    32 çeşit farklı dondurmamız var. Dondurmalarımızın hepsi gerçek meyvelerden üretiliyor. Bunların bir kısmı vişne, çilek, karadut gibi meyveler, zaten Maraş'ta yetiştiriliyor. Limon, portakal gibi meyveleri ise Çukurova bölgesinden temin ediyoruz. Bunları zamanında stoklayıp içerisine boya, esans katmadan saf haliyle dondurmada kullanıyoruz. Şubelerimizde ise gelen müşterilerimize Maraş'a özgü içli köfte, tereyağlı hamur tatlıları, sütlü tatlılar, su böreği ve sandviç sunuyoruz.

    Yurtdışına dondurma ihraç ediyor musunuz?

    Şu anda Kuveyt, Dubai gibi Arap ülkelerine dondurma gönderiyoruz. Yunanistan, Romanya ve Macaristan'dan gelen bazı teklifler var. Gelecekte ise bizim yaptığımız bu yeni yatırımlar ile hedefimiz tüm Avrupa ülkelerine ulaşmak. Özellikle Almanya'daki gurbetçilerimize zevkle yedikleri Maraş dondurmasını günlük olarak ulaştırmayı hedefliyoruz.

    Bunun için küçük paketler halinde üretim yapmayı da düşünüyor musunuz?

    İnsanlar son yıllarda sağlıklı beslenme adına endüstriyel dondurma yerine doğal dondurmalara dönüyorlar. Biz de bunun için paket işine pek girmedik. Ancak bu sene Maraş ve çevresine Ferdo markasıyla kornet ve kase olarak paket ürün satışına başlayacağız. Bunun için adeta İstanbul ile Maraş arasında mekik dokuyorum. Bir hafta Maraş'ta üretim ile ilgilenirken bir hafta da yeni bayiilikler için İstanbul'a geliyorum. Neredeyse günde 18-20 saat arası çalışıyorum diyebilirim.

    Dondurmanın insan sağlığına ne gibi faydaları var? Sizden bunu da alabilir miyiz?

    Dondurmada bulunan süt, sahlep ve meyve hepsi de insan vücuduna faydalı şeylerdir. Sütün faydaları saymakla bitmez. Sahlebin ise cinsel gücü artırdığı kanıtlanmıştır. Tüm meyve özleri ise farklı farklı vitaminlere sahiptir.

    Avrupa ülkeleri ve ABD'de insanlar dondurmayı yaz-kış sürekli tüketiyorlar, bizde ise sadece yazın yeniyor. Bu konuda neler söylersiniz?

    Bizde dondurma genelde yazın yenir. Kışın ise "Dondurma yeme, boğazını üşütürsün." denir. Bu aslında çok yanlış bir kanaat. Bugün doktorlar bademcik ameliyatından sonra reçeteye dondurma yazıyorlar. Bildiğiniz gibi sıcak çay yazın insanları serinletir. Bizim dondurmamız sadece süt ile yapıldığı ve içinde buz olmadığı için boğazı üşütmez. Amerika'da bir kişi bir oturuşta 1 kg. dondurma yiyebiliyor. Zaten kişi başı dondurma tüketimi 24 kg. Avrupa'da ise 13 kg.. Türkiye'de ise kişi başına tüketim son yıllarda 600 gramdan ancak bizim gayretlerimizle 1 kg.'a kadar yükselebildi.

    Maraş dondurması bıçakla kesilerek yenilebiliyor. Bu sizce biraz işi zorlaştırmıyor mu?

    Bana göre hayır, insanlar çatal ve bıçakla dondurmayı severek yiyorlar. Hatta tatlıların yanında dondurma ikramı 5 yıldızlı otellerde bile moda haline geldi. Batı ülkelerinde zaten meyve ve dondurma servisi yıllardır var.

    Maraş'ta dondurma üreten firma sayısı kaçtır?

    Sadece kendi tesislerinde dondurma üreten firmalarla birlikte 25-30 dondurma üreticisi var. Ama dışarıya açılan iki firma oldu, Mado ve Edo. Aslında Mado ile bizim kuruluş tarihlerimiz aynı yıllara rastlar. Ancak Mado bizden daha önce 1991 yılında şehir dışına açıldı. Bunda da özelleştirmeden aldıkları Süt Kurumu'nun kurulu tesislerinin önemli bir payı oldu. Kapasiteyi büyütmeleri ve böylece yurt çapına yayılmaları daha kolay oldu.

    Ülkemizdeki dondurma piyasasında Algida gibi yabancı firmalar da var. Sizce kalite ve fiyat açısından piyasanın durumu nedir?

    Kalite açısından Maraş dondurmasının yerini hiçbiri tutamaz. Ancak Algida'nın yaptığı büyük reklam kampanyaları ile beraber pastadan aldığı pay oldukça büyük. Ama ileride Batı'da olduğu gibi süt tozundan yapılan endüstriyel üretimden ziyade insanlarımız doğal ürünlere ve yiyeceklere daha çok yönelecekler. Örneğin; Batı'da hormonsuz meyvelerin fiyatı daha yüksek olduğu halde insanlar onu tercih edebiliyorlar. Biz de daha kaliteli ürünü sunabilmek için üretimi daha zor; ama insan vücuduna faydalı ham maddeleri kullanmaya özen gösteriyoruz.

     



    YORUMLAR



    Aşağıdaki işlem sonucunu yandaki kutucuğa "Sonuç" yazan kısma yazınız.